Relatos

Sóbrache o tempo no espazo

(Tes as mans quentes e ela a face lene.
Repito: tes as mans quentes e ela a face lene. Lémbrao ben).

Rúa Santiago de Chile
Aquela velliña duns oitenta anos, apoiando todo o seu peso nunhas muletas cinsentas, daba o primeiro paso da súa camiñada diaria disposta a recuperar a lembranza da que se volvera cativa. O día que lle quedaba por diante poñía fin a un xélido mes de xaneiro. Moitos santiagueses descoñecían que faltaban poucas horas para contemplar a neve por vez primeira, e ela figuraba entre eles. Un coche detívose. Unha folerpa, a folerpa solitaria que anunciaba a nevada que non tardaría moito en chegar, caeu cando se dispuña a cruzar o paso de peóns, acción que executou cunha acentuada lentitude. A rapaza que viaxaba á dereita do condutor fitou aquela anciá con mágoa e pousou a ollada en todas as súas engurras visibles. Aquel terreo escarpado, desnivelado por tantos choques ao longo do tempo, traspasoulle aos ollos da moza toda a humidade que fora derramando ao longo da súa viaxe. O líquido tremeu co contacto da nova superficie, extremadamente lisa e suave: aquela textura envolvente invitaba a refuxiarse nela e acurruncharse entre as súas paredes. Cando a muller parou á outra beira da estrada para descansar, o coche volveu arrincar —pausa e movemento, detención e continuación, sequidade e humedén—.

Gabinete
Nese mesmo intre, cando os antónimos saían dun sombreiro invisible que sobrevoaba aquel tramo de rúa, alguén entraba no gabinete do Doutor Silva, unha estancia caracterizada pola cor caoba da moblería, en continua penumbra, e cuxo aire lle ofrecía a todos os pacientes un punxente cheiro a libros antigos e perfume caro. El non quedou excluído da lista: incluso antes de cruzar aquela porta, a súa nariz se embriagou ao entrar en contacto cun ar contaminado, irmán do que lle esperaba alí dentro. Nada máis xirar o pomo, escoitouse desde o outro lado:
—Boa tarde.

Rúa Nova de Abaixo
A velliña segue camiñando, continúa coa súa particular procura do tesouro. Todos os días cose e descose unha tea xa pretérita, morta, mais non esquecida, ou polo menos non por ela. Dubida que el recorde aquela ruta, mais a ela presentóuselle sempre tan doce, tan acolledora, tan alentadora… sobre todo cando ía aderezada pola súa compaña. Os dous compartían a diario aquela senda pétrea collidos das mans, completamente distintas, curtidas de xeitos opostos. Porén, a seda que envolvía aqueles paseos eliminaba todas as diferenzas e fundía a través daquel lazo as vivencias dos dous corpos.

Gabinete
—Boa tarde —volveu afirmar o doutor, mais cando reparou en que aquel home permanecía silencioso e inmóbil na porta, rendeuse—. Sente, por favor, como se chama?
Aquela figura comezou a camiñar e por fin se lle puido contemplar a cara, antes présa da escuridade. Avanzou lentamente. As mans tremíanlle, os ollos cansos permanecían gachos e os beizos danzaban de xeito nervioso. Estes últimos, despois de que o visitante depositase todo o seu peso naquela cadeira vermella, lograron abrirse tímida e torpemente.
—Chamo… Chámo… me… eh… is… isto… R… bén.
—Como di?
—R…bén, R…bén…
—Rubén, entendo?
Non se chamaba Rubén, non. Que demo de home aquel, coma todos. Por que ninguén se apiadaba del e da súa timidez e comprendía correctamente as cousas? Atopábase alí, precisamente, no medio daquel habitáculo lúgubre, perfectamente ordenado e perfectamente burgués, debido ao seu temor aos demais. Padecía fobia social xeneralizada, e tiña a sensación de que ese carácter «social» do seu medo atroz a comunicarse loitaba por incrementar a súa inseguridade, polo que o seu trastorno se atopaba a piques de evolucionar cara a un odio social xeneralizado. Mais, ás veces, aquel espanto desaparecía, esvaecíase, evaporábase…

Rúa de Montero Ríos
A muller atopouse con dúas amigas que coñecera alá, lonxe, moi lonxe, cando se vira obrigada a marchar. Tan noviña, tan soíña, tivera que afacerse a demasiadas novidades nun período de tempo demasiado curto. As dúas persoas que tiña en fronte falaban, falaban, falaban, falaban… e ela, concentrada no movemento continuo e sistemático daquelas bocas grotescas, hipnotizada por unhas verbas non acústicas e fumegantes, abstraída nunha espiral de tempo vertixinosa, non escoitaba absolutamente nada. Cantas veces presenciara a mesma escena durante un período xa moi arredado nunha cidade que flotaba ao outro lado do océano, coas mesmas personaxes dantescas coma protagonistas e o mesmo silencio nos seus oídos… Porén, na cidade abandonada todo lugar servía coma abrigadoiro: aqueles interminables monólogos sen réplica sempre transcorreran nun agradable baño de sol. Agora, non obstante, o frío crispaba cada músculo, cada corpo, e a mulleriña solitaria devecía porque aquel recital de sandeces se esgotase en si mesmo para poder continuar co seu paseo, no que todos os días procuraba a mesma sensación cálida. Faltaba pouco, moi pouco, para que —case— se somerxese nela.

Gabinete
—Roibén, chámome Roibén, e ademais son pianista —aquel rapaz logrou pronunciar con claridade o seu nome e aínda por riba engadiu información adicional. Seguira o mesmo sistema de sempre: pechar os ollos, imaxinar que se atopaba enriba do escenario que tanta comodidade lle transmitía e sentir o contacto imaxinario da pel dos seus dedos coa súa ben querida superficie—. Si, así é: chámome Roibén e son pianista —repetiu orgulloso cando comezou a pulsar suavemente as teclas do instrumento, unha sensación que o situou nun limbo entre realidade e ficción. Na primeira, Roibén presentaba un sorriso un tanto ridículo.

Interior do coche
O coche, mentres tanto, prosegue a súa andaina. Terceira. Baixa a segunda e a primeira e a ningunha porque alguén volve cruzar. Desta volta ningún dos dous viaxeiros repara na personaxe que rompe coa súa linearidade. Os dous contemplan dúas escenas distintas que están a acontecer do outro lado de dúas xanelas tamén diferentes. As paisaxes antagónicas que observan non presentan elementos atractivos a ningún dos catro ollos.
O automóbil volve arrincar.

Gabinete
—Roibén, chámome Roibén, e ademais son pianista —dixera aquel rapaz novo.
—Ha! Roibén! Manda carallo! Xusto agora! Pero que demos me está a contar? E ademais pianista! O que me faltaba! Será posible… Largo de aquí agora mesmo!
—[ ] —da outra parte daquel diálogo contestaba o silencio. Os ollos de Roibén mantíñanse pechados, ao igual que a boca.
—Pero por quen me toma? Quen se cre que son? Eh! Dígame! Conteste!
—[ ]
—Que fale, hostia!!! —o doutor perdera os nervios nada máis escoitar aquel nome, e con razón.
Roibén, que seguía inmerso na súa actuación, detivera as súas verbas para coller folgos co fin de poder afirmar alí mesmo, diante dunha masa que engulía aquelas notas na escuridade:
—Pero se eu non lle fixen nada, home! Seica non lle gusta o meu nome? Ben sei que non lle é moi normal, pero tampouco creo que sexa para poñerse así… Tranquilícese, meu.
—Pero que meu nin que merda?! Paréceme isto unha broma de moi mal gusto! Hoxe! E ademais xusto agora! Cando veñen de chamarme por teléfono para anunciarme que mataron a unha paciente! A pobre Vera… —a ollada e o ton do doutor mudaron drasticamente ao pronunciar aquel nome de muller: a primeira pasou de traducir a carraxe que posuía aquel corpo a amosar unha mágoa e unha melancolía conmovedoras, mentres que o segundo descendeu rapidamente desde o cume da montaña ata a faldra. Acto seguido, todo o peso do doutor caeu na cadeira: derrubouse tanto física coma psicoloxicamente—. A miña Veriña… Nada máis que un corpo inerte na cociña, unhas mans toucadas por unha pasta pegañenta e un caramelo na lingua. Aínda a vexo agora, aí, aí mesmo onde está sentado vostede… Acudiu canda min nun principio para falarlle dos seus problemas a un experto, a alguén que non lle resultase coñecido… Ese era, nun principio, eu, mais despois a distancia que ela procuraba borrouse… Achegámonos, achegámonos demasiado…

Rúa das Orfas
A señora maior entrou nunha tenda de comestibles. Levaba camiñando —para ela— demasiado tempo e necesitaba repoñer enerxías. Mercou os ingredientes que máis suculentos lle parecían na infancia, os mesmos que, co paso dos anos, se converteran para ela nuns auténticos manxares. Pan e queixo, e chocolate, claro. Unha onza despois de cada comida, coma de cativa. Despois pensouno ben e decidiu que ese día a ración aumentaría a onza e media, para que a pasta de cacao se xuntase coa ledicia. Quizais alí, ben comodiñas, se abrazaran, se fusionaran, e a súa conxunción tal vez decidise instalarse alí, para sempre, no seu corpo, en cada poro da súa vella pel.

Gabinete
—Todo pola miña culpa —continuou o Doutor—. Eu tiña a intuición de que todo o sufrimento de Vera tiña orixe nese paspán. Cheguei a pensar que algún día remataría con ela… e así aconteceu. Estaba no certo, mais non fun capaz de velo con claridade, ou simplemente non me atrevín a asumilo, entende? —aquel home falaba con outro que se ausentara minutos atrás, mais non parecía darse de conta.
—[ ] —de novo, a ausencia manifestouse a través da nada.
—E sabe como se chamaba ese imbécil, por que non ten outro nome? SÁBEO?! —o ton volvera ascender—. Roibén! Fíxese vostede! Nada máis e nada menos! Roibén!! —as bágoas que comezaran a crearse nos ollos daquel home detiveron a súa formación e o doutor, colérico, cravou a vista nos de Roibén, aínda pechados—. Así que non me veña con que non é un nome moi normal! Estase vostede a rir de min! Fóra!!
—[ ] —nin palabras nin movemento.
—PERO SEICA NON ME ESCOITA?!?! QUE SE LARGUE!!

(Segues aí? Tes na mente que son eu a que che estou a falar, verdade? Eu, son eu, que si, eu: a Narración. Non te preocupes, que non te vou distraer moito. Obedece as miñas instrucións, que xa verás como mo vas agradecer. Colle todos os meus ósos, é dicir, as verbas que estás a ler, e envolve as mans con eles, porque lembra que as tes quentes e así deben continuar ata que remates comigo, porque ela, ela aínda ten a face lene).

Interior do coche
O coche detense na beiravía. Como naza unha partícula de tensión máis, o seu interior estoupará.
—Non sei que facer, Darío, xúroche que nunca me cheguei a imaxinar nunha situación coma esta. E, se o tivese feito, tería afirmado, convencida, que antes de ter chegado a isto, de ter permitido que todo me conducise cara esta situación, tería collido a porta e tería rachado con todo… Tería cortado o lazo antes de que existise… mais eu non, eu non…
Se algo tivese acontecido, ela tería máis participio, unha estrutura que se adoita empregar para transmitir que, nun tempo hipotético, unha acción subordinada sería a consecuencia doutra principal. No seu caso, o «algo» fíxose carne e a ela non lle deu tempo de ter + participio. Pensa en engadir algo máis, pero non se atreve: debería telo coñecido antes.

Rúa da Caldeirería
Como lle sabe o pan con queixo… Aínda non rachou o chocolate entre os dentes, mais que ganas lle ten… Devece por acercalo lentamente á súa boca, amodo, moi amodiño, pospoñendo a propósito o momento glorioso para aumentar, nunha maxestosa manipulación, a intensidade da eclosión. De súpeto, un rapaz adiántaa, un rapaz que leva unha gabardina negra, mochila e gafas de pasta. Á velliña tenlle pinta de mago, é unha auténtica experta en recoñecelos: fíxose amiga de demasiados á outra beira do Atlántico. Coñece unha táctica perfecta para comprobalo: as mans. As mans, esa é a clave. Pousa a vista nas do mozo e queda absorta nelas, hipnotizada, ata que, de súpeto, el chisca os dedos. Chisca os dedos! Chisca os dedos coma o seu netiño e ela esqueceuse de mercar os caramelos! Que cabeza a dela!

Rúa das Orfas (marcha atrás)
Esqueceuse dos caramelos, pero será posible? Sempre llos merca, por se acaso, e vai hoxe e non se lembra! E a da tenda tampouco lle di nada, se sabe que todas as tardes lle merca caramelos! Está visto que non se pode confiar en ninguén. Vaites, vaites!
—Pero por que demo non me dixeches nada?
—Nada de que?
—Pois que esquecín os caramelos!
—Ai, pois élle verdade, eu tampouco me dei de conta, non me fale hoxe de caramelos… Non se preocupe que pronto o arranxamos. Cantos quere?
—Pero como me fai esa pregunta? Pois tantos coma sempre, claro está. Vostede anda nas verzas, verdade? Pásalle algo? Precisa axuda?
—Mire, señora Emilia, non se meta alí onde non a chaman, colla os caramelos e siga co seu paseo, que é o mellor que pode facer. Non, non me dea nada, hoxe invita a casa.
Emilia saíu da tenda e deu uns pasos…

Rúa da Caldeirería
…antes de pensar e repetir para si mesma que ela tan só intentaba axudar, que non pretendía ofendela, mais que parecía que o fixera, aínda que fora sen querer. Ela non che era así, e Carmen sabíao. Que demos lle pasaría?
Chegou a un pequeno cruce de camiños e da rúa da dereita xurdiu unha moza que camiñaba ás présas. A rapaza xirou todo o seu corpo cara á rúa das Orfas para refacer o camiño que viña de destecer Emilia. Cando se cruzou con ela, a anciá tivo a sensación de ser tragada pola rapidez e pola seguridade daquela muller nova, cuxo espírito vigoroso atropelou o da avoíña, que, tras deterse uns instantes, volveu caldear o chan cos seus tenros pasos.
Emilia gustaba de contemplar, de observar detidamente, a superficie na que as plantas dos seus pés se pousaban. Aquela muller devecía por meter a lingua alí, naqueles sucos entre as lousas de pedra, e alimentarse, encherse, co zume da natureza, a choiva. Ao outro lado do océano nunca chovera para ela, un ser que co tempo aprendera a rexeitar a aburrida sequidade. Ela prefería enchouparse, calarse, tanto por dentro coma por fóra. Ela era acuática. Ela nacera en Compostela, e alí morrería, cunha gota de auga en cada xema dos dedos, en todas as xemas dos dedos.

Escenario
Roibén rematou de interpretar unha peza que tocaba con especial agarimo e que resultaba ser a que puña fin á súa actuación. Ergueuse daquel banco, agradeceu os aplausos da masa con varias reverencias e, cando se dispuña a saír do escenario, un impulso sacudiu as verbas que gardaba no estómago, que chegaron á farinxe tropezando torpemente e incluso atropelando o osíxeno que circulaba tan amodo por aquela ruta. Vomitou:
—Agarden! Teño algo que dicirlles unha cousa, teño que confesarlles algo! Realmente non estou aquí! —detívose un momento, esperando unha resposta do outro lado daquela non-realidade. Alí, no medio do silencio, ante aquela ausencia de luz tan impoñente e tan arrepiante, Roibén sentiu que se topaba a piques de ser engulipado por un buraco negro. A sensación impulsouno a volver vomitar—. PERO SEICA NON ME ESCOITAN?!?!

Rúa do Preguntoiro
A súa engurrada nariz chocou accidentalmente cun fío de cheiro a anís que pasaba por alí. Detívose e absorbeu os restos de impacto. Que gusto lle produciu perfumar os seus pulmóns cun aroma que facía brotar na súa mente unhas imaxes moi, moi doces. Filloas con anís. Orellas con anís. Rosquillas con anís. Biscoito de anís. Ata ao café lle botaba unhas gotiñas de anís. Como lle gustaba pasar as tardes de inverno coas mans pastosas nunha cociña cuberta de fariña. Agora xa non resultaba tan divertido porque el, sen que ela se decatase, fora crecendo aos poucos. O seu pequeno chegara a ocupar tanto espazo que tivera que marchar do seu carón, porque ela cada vez se volvía máis e máis pequena e, claro, cando un medra dáselle por buscar a xente da súa medida para non recuperar a pequenez doutrora, porque a pequenez non che está ben vista… Pero agora iso non a preocupaba porque estaba a ulir anís.

Interior do coche
El segue mirando a través da fiestra. Pola súa expresión semella tranquilo, mais na súa mente as ideas debúxanse desordenadamente, coma se un meniño estivese a pintar alí dentro toda sorte de garabatos. Un caos extremo nun corpo normalmente sosegado, impasible, que se deixaría invadir pola rabia numerosas veces despois daquela despedida.
—Darío, teño que marchar, meu ben, sábelo… Mírame, por favor, non me fagas isto… Entende que é moi complicado, que é moi difícil romper con todo, así, de súpeto. Dáme algo de tempo e xa tentarei solucionar todo, sexa para ben ou para mal. Xa verás coma todo se ha de arranxar. Prométocho, confía en min. Mírame, suplícocho…
Cando as lágrimas devecían por entrar na escena, Darío xirou a cabeza e contemplou uns ollos femininos dunha curvatura alegre terriblemente sedutora, uns ollos que non lle transmitiron nada máis que verdade. Dixéronse adeus con dous intentos de sorriso idénticos. Non era un ata pronto, senón un ata nunca.

Mesmos tempos, distinto espazos
«PERO SEICA NON ME ESCOITAN?!?!» e «PERO SEICA NON ME ESCOITA?!?! QUE SE LARGUE!!» existiron paralelos no tempo.
De súpeto, os dous finan.
Roibén abre os ollos, comeza a tremer e marcha, contento coa súa actuación. O sorriso deixa a Darío totalmente desconcertado.
Nese mesmo instante, cae a segunda folerpa, aquela que lle abre o pano á nevada.
Vera diríxese cara a morte.
Darío arrinca.
Emilia chega á súa meta —un banco de madeira—, saca os caramelos da bolsa e ciscállaos polo espazo do asento que queda libre, a ver se desta volta o seu neto se achega alí, malia que non o faga polo motivo que a ela lle gustaría. Aínda non se atreve a convencerse de que a infancia de Roibén quedou moi atrás. Agárdao, coma de costume, co chocolate entres as mans; sempre lle deixa un anaco. Desta volta, a muller non regresará e, en consecuencia, os seus pés esquecerán as pedras. Quedará para sempre alí, sentada sobre a comodidade que lle ofrece un abrigo ben quentiño e unhas nádegas ben carnosas.
Roibén baixa unha escaleira que o deixa nunha rúa vella, moi vella, tan vella que nin sequera existe, a mesma onde o agarda a súa avoíña, que lle bota unha ollada de cando en vez aos caramelos; por alí roldan demasiadas pombas. Pero a aquel home xa non lle gustan os doces e ten cousas máis importantes que facer.
E Carmen, mentres tanto, anda en círculos polo interior da tenda. Onde demos metería ela os dous sacos de caramelos e as dúas botellas de anís que lle encargaran? «Como alguén se atrevera a roubar na miña tenda vai saber o que é bo…».

(Tes as mans quentes e ela a face lene. Recordas? Vés de ler a historia que eu che entrego, mais que foi interpretada e, por tanto, creada, por ti. A conversa de doutor e paciente, o paseo da señora ou a estrada pola que viaxa o coche unicamente tiveron a túa mente coma punto de chegada e de partida. Podes volver ler as páxinas anteriores e a historia repetirase, ou pode que desta volta tome outro rumbo, quen sabe. Se das marcha atrás e todo recomeza, quizais o tempo se dilate ou o espazo se contraia ou, mellor aínda, tal vez o tempo se dilate e o espazo se contraia simultaneamente! Todo é posible. Non é marabilloso?
Pero non, non te aventures de novo por estas páxinas porque xa se che fixo tarde, verdade? Que fas aínda aí sentado? Ela agárdate na cama coa face lene, e ti, ti tes as mans quentes e repletas de palabras. Canto tempo levas sen conducir por unha estrada cunhas curvas tan pronunciadas, tan sedutoras… Para introducir nela a túa historia, o teu percorrido, só tes que arrancar).

Advertisements

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s